Kültür söyleşilerinin ikincisi  olan “Yayın Hayatında  Din “  5 Aralık  Cumartesi  günü  yazar  Sabahattin AYDIN’ın rahatsızlığı sebebiyle katılamamasından dolayı yardımcısı ve Semerkand dergisi yazarlarından Ali SÖZER  tarafından  gerçekleştirildi.

Geçmişten günümüze  kadar  süren  yayın  hayatına  değinen  yazarımız  konuşmalarını  şöyle   sürdürdü.”Osmanlıda  yayın  hayatı Tanzimat  dönemiyle  başlar.Osmanlı edebiyatı  dini  bir   edebiyat   olmasına   rağmen  bu  dönemde   çıkan  gazetelerin  dini  bir  boyutu  yoktu.

Tanzimat  Fermanı,  Islahat  Fermanı ile  toplum   yaşamında  değişiklikler   başlayınca  yayın   hayatı da   aktif  olmaya  başlamıştır.Özellikle  1860   Tasviri  Efkar  gazetesi  ile   basın   dönemi  güçlenmeye  başladı.Müslüman   gazetecilerin   çoğu   Avrupa da  eğitim  aldığı   için 1860-1908  yılları  arasındaki  yayın  hayatında  din  pek  yer  almaz.2.Meşrutiyetle  birlikte  ortaya   çıkan  “Sırat-ı  Müstakim” dergisinde   İslam   konuşuluyor.Müslümanların  hangi  durumda   olduğu   öğrenilmeye   çalışılıyor.Bu dergide   din-hayat,  din-kadın,  din-adalet,  din-devlet….her şey  sorgulanmaya   başlanıyor.Daha   sonra   bu  dergi  siyasete  girmeye  başlıyor  ve  derginin   ismi   Sebil-ür  Reşat olarak  değiştiriliyor.Yine   bu   dönemlerde  İttihat  ve  Terakki nin   başa   geçmesiyle  basın  “sansür” le  karşı   karşıya   kalıyor.

 Osmanlı  nın yıkılmasıyla coğrafya   daralmış, alfabenin  değişmesiyle  yayın   içeriği de  değişmiştir.Dini  yayın  yapanlara  marjinal  gözüyle  bakılmaya   başlandı .1930   lu  yıllarda  dini   yayınlar  engelleniyor   fakat  dini  yayınları   Necip  Fazıl  tekrar  başlatıyor,1933-1934  yıllarından  sonra “ Büyük  Doğu “ fikrini   savunan  Necip Fazıl  daha  sonra   Büyük  Doğu  dergisini   çıkarıyor.Dönem  dönem   çıkan   bu   dergi  bazen   kapatılıyor  ve   bu  dergi  yayın  hayatına   gazete    olarak  devam  ediyor.

Bu   dönemden  itibaren  din, İslam   ideoloji  olarak  başlıyor.Dini  yayınlar   hayattan   çıkınca  dine  ideoloji  olarak   bakılıyor , bu  ideolojiden  dolayı  siyasi   partiler  kuruluyor .Dini  kendi  çıkarları  için   kullanıp  , İslam ‘a  ideoloji   olarak  olarak  bakılmasına  sebep   olan  farklı  gruplar  vardır. Bu  sebeplerden  dolayı  din   ve    İslam   insanlar  gözünde   ideoloji   olarak vardır.